LIỆT SĨ ĐỖ SỸ HỌA – NGƯỜI CON XÃ HỒNG QUANG VÀ BẢN ANH HÙNG CA BẤT DIỆT
Tháng Bảy lại về. Những hàng nến tri ân lung linh trên các nghĩa trang liệt sĩ, những bông hoa tươi được đặt trang trọng trước từng phần mộ như lời nhắc nhở mỗi người hôm nay về cái giá của hòa bình.

Có những người đã nằm lại tuổi thanh xuân nơi biên cương, để đất nước được bình yên, để quê hương rộn ràng tiếng cười trong những mùa lúa chín. Trong dòng chảy thiêng liêng ấy, người dân xã Hồng Quang luôn tự hào khi nhắc đến Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, liệt sĩ Đỗ Sỹ Họa – người con ưu tú của quê hương, người đã viết nên bản anh hùng ca bất diệt bằng chính máu đào của mình.

Sinh năm 1946 tại xã Hồng Quang, Đỗ Sỹ Họa lớn lên trên mảnh đất giàu truyền thống yêu nước và cách mạng. Từ những cánh đồng lúa thanh bình của quê hương, ông khoác ba lô lên đường nhập ngũ với khát vọng cống hiến cho Tổ quốc.
Trong những năm tháng chiến đấu ở chiến trường Quảng Trị, ông đã lập nhiều chiến công, được tặng thưởng Huân chương Chiến công. Dù bị thương, sức khỏe giảm sút, ông không chọn cuộc sống bình yên phía sau mà tiếp tục tình nguyện lên bảo vệ biên giới phía Bắc – nơi Tổ quốc đang đứng trước những thử thách cam go.

Mùa xuân năm 1979, khi đất nước còn chưa kịp hàn gắn vết thương chiến tranh, cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc bùng nổ. Rạng sáng ngày 17/2/1979, quân xâm lược đồng loạt tấn công trên toàn tuyến. Tại Đồn 209 Công an nhân dân vũ trang tỉnh Quảng Ninh (nay là Đồn Biên phòng Pò Hèn, xã Hải Sơn, thành phố Móng Cái), đồng chí Đỗ Sỹ Họa, khi đó là Phó Đồn trưởng, đã trở thành linh hồn của trận chiến lịch sử.
Đồn trưởng đi công tác vắng, ông lập tức triển khai đội hình chiến đấu theo phương án đã chuẩn bị, trực tiếp chỉ huy hướng tiến công chính diện. Pháo và súng cối của địch dội xuống dồn dập, đất đá tung mù, trận địa rung chuyển. Nhưng giữa khói lửa ngút trời, người chỉ huy ấy vẫn bình tĩnh quan sát, ra lệnh chính xác, chỉ huy đơn vị liên tiếp bẻ gãy nhiều đợt tiến công của đối phương.
Khi cứ điểm Đồi Quế bị địch chiếm do lực lượng quá chênh lệch, ông lập tức tổ chức phản kích. Trận đánh giành giật từng tấc đất diễn ra vô cùng ác liệt và cuối cùng quân ta đã chiếm lại được trận địa. Địch liên tục mở các đợt "biển người", vừa tấn công vừa kêu gọi đầu hàng.
Giữa thời khắc sinh tử ấy, người chiến sĩ quê Hồng Quang đã hiên ngang đáp lại bằng câu nói đã trở thành biểu tượng của lòng yêu nước và khí phách Việt Nam: "Người Việt Nam không biết quỳ gối. Chúng mày tới đây, chúng mày sẽ chết!"
Lời tuyên bố đanh thép ấy không chỉ là mệnh lệnh chiến đấu mà còn là lời thề son sắt của một người lính suốt đời trung thành với Tổ quốc.
Ông đi đến từng ụ súng, động viên từng chiến sĩ. Dù máu đã thấm đỏ quân phục, dù liên tiếp bị thương hết lần này đến lần khác, ông vẫn không rời vị trí chỉ huy. Đôi mắt người chỉ huy rực cháy ý chí quyết chiến đã tiếp thêm sức mạnh cho đồng đội. Noi gương ông, toàn đơn vị chiến đấu ngoan cường, tiêu diệt hàng trăm tên địch, giữ vững trận địa đến hơi thở cuối cùng.
Ngày 17/2/1979, Thượng úy Đỗ Sỹ Họa đã anh dũng hy sinh ngay tại Đồn Pò Hèn, khép lại cuộc đời của một người lính bằng sự cống hiến trọn vẹn cho non sông.
Ngày 20/12/1979, Chủ tịch nước truy tặng đồng chí danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Gia đình được trao Bằng "Tổ quốc ghi công". Ông trở thành một trong những Anh hùng tiêu biểu của lực lượng Bộ đội Biên phòng Việt Nam qua các thời kỳ. Phần mộ của ông hiện yên nghỉ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Hồng Vân, xã Hồng Quang, để mỗi mùa tri ân, đồng đội, người thân và các thế hệ học sinh, đoàn viên, thanh niên đều tìm về thắp nén hương tưởng nhớ.

Đỗ Sỹ Họa đã ra đi khi tuổi đời mới ngoài ba mươi, nhưng tên tuổi của ông còn mãi cùng Đồn Pò Hèn, cùng những trang sử hào hùng bảo vệ biên giới phía Bắc của dân tộc. Ông để lại cho quê hương không chỉ niềm tự hào mà còn là một di sản tinh thần vô giá về lòng yêu nước, đức hy sinh và ý chí kiên cường.
Hôm nay, trên quê hương Hồng Quang đang từng ngày đổi mới, những con đường bê tông nối dài, những cánh đồng trù phú, những ngôi trường khang trang và những mái nhà bình yên đều được đánh đổi bằng mồ hôi, nước mắt và cả máu của biết bao thế hệ cha anh. Cuộc sống thanh bình mà chúng ta đang có chính là món quà vô giá được viết nên từ sự hy sinh của các anh hùng liệt sĩ.
Tháng Bảy không chỉ là tháng của những nén hương, những vòng hoa hay những lời tri ân. Điều thiêng liêng hơn cả là mỗi người hôm nay biết sống có trách nhiệm với quê hương, với đất nước; ra sức học tập, lao động, sáng tạo, giữ gìn chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc, xây dựng xã Hồng Quang ngày càng giàu đẹp, văn minh và nghĩa tình. Đó chính là lời cảm ơn sâu sắc nhất gửi đến những người đã không tiếc tuổi xuân vì độc lập, tự do của dân tộc.

Hiện nay, có hơn 800 ngôi mộ liệt sỹ, gồm cả các ngôi mộ liệt sỹ chưa rõ thông tin tại 5 nghĩa trang liệt sỹ trên địa bàn xã Hồng Quang. Máu của các anh đã hòa vào đất mẹ để Tổ quốc nở hoa độc lập. Sự hy sinh của các anh đã hóa thành dáng hình đất nước hôm nay.

Xin được nghiêng mình trước Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, liệt sĩ Đỗ Sỹ Họa và các anh hùng liệt sĩ – những người con ưu tú của quê hương Hồng Quang và của dân tộc Việt Nam. Các anh đã đi vào cõi bất tử. Tên tuổi các anh sẽ còn được các thế hệ hôm nay và mai sau trân trọng, biết ơn và mãi mãi khắc ghi
